Kırali’den Piyasa Vizyonu
26 Nisan 2025 tarihinde Mardin’de Ulusal Hububat Konseyi (UHK) tarafından gerçekleştirilen ‘2025 Hasat Öncesi Hububat Kongresi’ çerçevesinde, Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) Genel Müdürü Ali Kırali, ‘Ürün İhtisas Borsacılığı, Aracılı Sisteme Geçiş ve Vadeli İşlem Piyasası’ konulu bir sunum yaptı. Kongrede, hububat piyasaları, depolama, ticaret ve finansman üzerine önemli tartışmalar yapıldı.
Yapılan açıklamada, "Kırali, TÜRİB’in tarımsal ticarette dijitalleşme, risk yönetimi ve piyasa derinliği odağında yeni bir döneme öncülük ettiğini vurguladı. Aracılı yapının yapay zekâ destekli gözetim sistemiyle desteklenmesi sayesinde; şeffaf, sürdürülebilir ve etkin bir ticaret altyapısı oluşturulmasına yönelik çalışmalar yapıldığını belirtti. Kırali’nin sunumunda öne çıkan başlıklar aşağıda özetlenmektedir. 2019'dan bu yana Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) Piyasasında 270 milyar TL'yi aşan işlem hacmi ve yaklaşık 49 milyon tonluk işlem gerçekleştirilmiştir. 220 lisanslı depo ve 302 lokasyonda 12,3 milyon tona yakın saklama kapasitesiyle, Türkiye'nin yıllık hububat rekoltesinin %27'si lisanslı depoculuk sistemi içinde korunmaktadır. Bu yapı; çiftçiye güvenli depolama, daha geniş bir alıcı kitlesine ulaşma ve finansmana erişim gibi önemli faydalar sunmaktadır." denildi.
TÜRİB Ar-Ge Merkezi tarafından, yerli kaynaklarla geliştirilmiş yeni borsa işlem platformu TÜRİS 13 Ocak 2025 itibarıyla devreye alındığı belirtilen açıklamada şunlar kaydedildi:
"Sistem, Ürün Piyasası Aracı Kurumları’nı (ÜPAK) ekosisteme entegre ederek piyasanın daha geniş bir yatırımcı kitlesine ulaşmasını sağlamaktadır. Yeni aracılı sistemle ELÜS Piyasasının derinliğinin artması beklenirken, ticaret borsalarıyla iş birliği içinde çalışan ÜPAKlar sayesinde piyasa yatırımcı tabanı daha da genişleyecektir.
2025 yılı hasat dönemine yaklaşırken, 13.01.2025 tarihi öncesinde TÜRİB’e kayıtlı yaklaşık 240.000 yatırımcının, ÜPAK nezdinde işlem hesabı açabilmeleri amacıyla gerekli işlemleri başlatmaları önem arz etmektedir. İşlem hesabı açımı; yatırımcıların doğrudan ÜPAKlara veya bu ÜPAKların acentesi konumundaki ticaret borsalarına başvurarak yüz yüze, ya da TÜRİB’de kayıtlı bilgilerini tercih ettikleri ÜPAK’a TÜRİB Platformu üzerinden elektronik ortamda aktararak uzaktan hesap açımı ile mümkün olmaktadır.
2026’da hayata geçirilmesi planlanan Vadeli İşlem Piyasasında, ELÜS ve TÜRİB fiyat endeksleri dayanaklı vadeli işlem sözleşmelerinin işlem görmesi sağlanacaktır. Ayrıca, faaliyete geçirilmesi çalışmaları devam eden Teverruk Piyasası ile katılım finansına uygun kısa vadeli fon temini için ELÜS ile emtia ticaretinin yapılmasının sağlanması hedeflenmektedir."
(Hibya)
