Tarım ve Orman Bakanlığı, bölgedeki jeopolitik gelişmeler ve küresel gübre tedarikinde yaşanan belirsizlikler nedeniyle yeni tedbirler devreye aldı.
Bakanlık tarafından 81 il valiliğine gönderilen genelgeyle, 2016 yılından bu yana tarımda kullanımı yasaklı olan amonyum nitrat gübresinin yeniden kullanımına izin verildi.
Hürmüz Boğazı Kritik Rol Oynuyor
Küresel gübre ticaretinde önemli bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan güvenlik endişeleri ve bölgedeki gerilim, dünya genelinde gübre tedarik zincirini etkiliyor. Uzmanlara göre boğazdan dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’si, üre gübresinin yüzde 25-35’i, amonyağın yüzde 25-30’u ve fosfatlı gübrelerin önemli bir bölümü geçiyor. Bakanlık yetkilileri, özellikle ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından oluşan savaş riskinin gıda arz güvenliği ve tarımsal üretim açısından dikkatle takip edildiğini belirtti.
Gübre Stokları Güçlendirildi
Söz konusu gelişmelerin ardından Bakanlık ile sektör temsilcilerinin koordinasyon içinde çalıştığı, özel sektör aracılığıyla gübre ve gübre ham maddesi stoklarının artırıldığı bildirildi. Böylece üreticilerin ihtiyaç duyacağı gübre miktarının yeterli seviyeye ulaştırıldığı ifade edildi. Ancak Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinde yaşanan belirsizlik nedeniyle küresel piyasada gübre fiyatlarının yükselmeye başladığı belirtiliyor.
Gümrük Vergisi Sıfırlandı
Çiftçilerin gübreye erişimini kolaylaştırmak amacıyla yeni ekonomik tedbirler de devreye alındı. Bu kapsamda üre gübresinde uygulanan yüzde 6,5’lik gümrük vergisi sıfıra indirildi. Ayrıca amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin ihracatı durdurularak bu ürünlerin yurt içinde kullanımı teşvik edildi.
Bakanlık, gübre ve ham madde temini için alternatif ülkelerle de temasların sürdüğünü bildirdi.
Amonyum Nitratın Tarımda Kullanımı Yeniden Başlıyor
Yeni genelge kapsamında, bitkilerin azot ihtiyacını karşılamada önemli rol oynayan amonyum nitrat gübresinin tarımsal üretimde yeniden kullanılmasına izin verildi. Kararın, yerli üretim kapasitesinin değerlendirilmesi ve çiftçilerin daha uygun fiyatla gübreye ulaşması amacıyla alındığı ifade edildi.
Türkiye’de nitratlı gübrelerin satış ve sevkiyatı, el yapımı patlayıcı üretiminde kullanılma riski nedeniyle 8 Haziran 2016’da yasaklanmıştı.
Sıkı Denetim Uygulanacak
Genelgeye göre amonyum nitrat gübresinin satış ve sevkiyatı 30 Mayıs’a kadar gerçekleştirilecek. Tüm işlemler Gübre Takip Sistemi (GTS) üzerinden yapılacak ve satışlar Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) verilerine göre gerçekleştirilecek.
Yetkililer, ÇKS kaydı ve GTS hak edişi olmayan kişilere gübre satışı yapılmayacağını vurgularken, il ve ilçe komisyonları tarafından dağıtıcıların düzenli olarak denetleneceğini açıkladı. Kurallara uymayanlar hakkında ise Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunulacağı belirtildi.
Gübre Hisseleri Yükseldi
Öte yandan amonyum nitrat kullanımına yeniden izin verilmesi kararının ardından borsada işlem gören gübre üreticisi şirketlerin hisselerinde yükseliş yaşandığı bildirildi. Kararın, sektör açısından üretim ve satış beklentilerini artırdığı değerlendiriliyor.
