Pistorius’un bu uyarısı, askeri uzmanlar ve istihbarat birimlerinin değerlendirmeleriyle örtüşüyor. Uzmanlar, Rusya’nın önümüzdeki birkaç yıl içinde güç toplayarak NATO’nun doğu kanadındaki bir ülkeye karşı askeri harekât düzenleyebileceği görüşünde. Fransa Genelkurmay Başkanı Fabian Mandon da benzer bir zaman dilimine işaret ederek, Rusya’nın 3-4 yıl içinde harekete geçebileceğini, ancak Fransa’nın böyle bir senaryoya henüz hazır olmadığını açıkladı.

Rusya’dan Sert Tepki: “Berlin’i Dördüncü Kez de Alırız”

Rusya tarafından ise bu açıklamalara sert yanıt geldi. Rusya Komünist Partisi Lideri Gennadi Zyuganov, Almanya’nın endişelerini küçümseyerek tarihe atıfta bulundu ve “Berlin’i üç kez aldık, gerekirse dördüncü kez de alırız” şeklinde konuştu. Bu sözler, diplomatik gerilimi daha da tırmandırdı.

Savunma Sanayii ve Ekonomik Çıkarlar

Analistler, savaş retoriğinin arkasında güçlü ekonomik çıkarlar olduğunu vurguluyor. Savunma sanayii, devam eden çatışmalar nedeniyle hızla büyüyor ve yüksek kar marjları elde ediyor. Ukrayna’ya sağlanan bir hava savunma mühimmatının maliyeti 100 dolar civarındayken, satış fiyatının 1000 doları bulduğu belirtiliyor. Bu karlılık, savaşın devam etmesinden yana olan ekonomik baskıları artırıyor. Almanya başta olmak üzere birçok Batılı ülke, savunma bütçelerini önemli ölçüde artırma kararı aldı.

Fransa’dan Eleştiri ve Askeri Hamle

Avrupa Birliği’nin doğu sınırlarını korumak için “insansız hava aracı duvarı” projesi, Fransa Genelkurmay Başkanı tarafından eleştirildi. Mandon, askeri ihtiyaçların belirlenmesi görevinin siyasi kurumlara değil, silahlı kuvvetlere ait olduğunu ifade etti. Diğer yandan Fransa, Ukrayna’ya 2000 asker göndererek somut bir askeri adım attı. Bu tür destekler, uluslararası savaş hukuku uyarınca, bu ülkeleri “çatışan taraf” konumuna getiriyor ve Rusya’nın meşru hedef haline gelmelerine yol açabiliyor.

Artan Gerilim ve Hazırlık

Genel olarak Avrupa’da, Rusya tehdidine yönelik bir savaş korkusu hakim. Bu korku, güçlendirilen savunma politikaları, artan askeri bütçeler ve harbe hazırlık çalışmalarıyla somutlaşıyor. Ancak, savaşın devam etmesinden ekonomik çıkar sağlayan savunma sanayii kompleksinin rolü ve siyasi çıkar çatışmaları, bu krizin arka planındaki en tartışmalı unsurlar olarak öne çıkıyor.

İstanbul, 4 Nisan (Velhasıl Gazetesi) – Gedik Yatırım, Avrupa’nın büyük finans merkezlerinin Cuma günü değer kaybına devam ettiğini bildirdi.

Gedik Yatırım'ın raporuna göre, ABD endeks vadeli işlemleri Cuma günü, ABD Başkanı Donald Trump'ın kapsamlı
tarifelerinin Wall Street'te yaygın bir satış dalgasına yol açmasıyla daha da düştü.

Perşembe günü, Trump'ın tüm ithal mallara yüzde 10'luk bir temel tarife ve kilit ticaret ortakları için daha da yüksek vergiler açıklamasının ardından Dow yüzde 3,98, S&P 500 yüzde 4,84 ve Nasdaq yüzde 5,97 düştü. Bu hareket, küresel misilleme korkularını artırarak ticaret istikrarını ve ekonomik büyümeyi tehdit etti. Ancak Trump daha sonra, yardımcılarının daha önceki açıklamalarıyla çelişen bir şekilde, ticaret müzakerelerine açık olduğunu belirtti. 

Teknoloji dev şirketleri satış dalgasına öncülük etti. Tesla (-yüzde 5,5), Nvidia (-yüzde 7,8), Apple (-yüzde 9,3), Meta (-yüzde 9) ve Amazon (-yüzde 9) keskin düşüşler kaydetti. Şimdi yatırımcılar, Fed'in para politikası görünümüne dair yeni fikirler sağlayabilecek olan bugün açıklanacak Tarım dışı istihdam raporuna odaklanıyor. Piyasa beklentisi Mart ayında tarım dışı istihdamın 137 bin arması, ortalama saatlik kazançların önceki aya göre 0,3 yüzde ile artış hızını koruması bekleniyor.

İşsizliğin 4,1 düzeyinde kalması bekleniyor. Veri sonrası Fed Başkanı Powell’ın açıklamaları güncel olarak bu yıl için Fed’den dört faiz indirimi bekleyen piyasaların bundan sonraki seyri için önemli olacak. Avrupa'daki büyük borsalar Cuma günü kayıplarını sürdürdü. STOXX 50 yüzde 0,9 ve STOXX 600 yüzde 1 düşerek Ocak ortasından bu yana en düşük seviyelerine ulaştı. Böylece endeksler sırasıyla yüzde 3,7 ve yüzde 2,7 düştüğü önceki seanstaki sert satış dalgasını uzattı. Yatırımcı güveni, Trump yönetiminin tarife duyurusunun ardından temkinli olmaya devam ediyor. Buna karşılık, AB karşı önlemler hazırladığını belirtti. Fransa Cumhurbaşkanı Macron Fransız şirketlerini ABD'ye planlanan yatırımları durdurmaya çağırdı ve Almanya'nın görevden ayrılan ekonomi bakanı, Avrupa yanıtında birleşirse Trump'ın baskı altında ezileceğini söyledi. 

Cuma günü en çok etkilenenler arasında temel kaynaklar, petrol ve gazla birlikte bankacılık hisseleri yer aldı. Deutsche Bank yüzde 5, UniCredit yüzde 4,1, BBVA yüzde 3,2, Societe Generale yüzde 3 ve Banco Santander yüzde 2,9 düştü. Buna karşılık, L'Oréal yaklaşık yüzde 1,7 kazandı. Haftalık bazda STOXX 50 yüzde 4 düştü, STOXX 600 ise yaklaşık yüzde 3,5 düştü.

Gedik Yatırım'ın raporunda şirket haberleri hakkında şunlar kaydedildi:

"Stellantis (STLA), hisseleri, şirketin ABD’deki beş tesiste 900 işçiyi geçici olarak işten çıkardığını ve Meksika ile Kanada’daki bazı montaj fabrikalarında üretimi durdurduğunu açıklamasının ardından geriledi. Bu adım, Başkan Donald Trump’ın tüm ithalatlara yüzde 10, otomobil ithalatına ise yüzde 25 vergi getiren yeni gümrük tarifeleri nedeniyle atıldı. Tarife politikaları, küresel otomotiv sektöründe endişeye yol açtı. Şirketin Amerika operasyonlarından sorumlu yöneticisi Antonio Filosa, çalışanlara gönderdiği mektupta tarifelerin orta ve uzun vadeli etkilerini değerlendirmeye devam ettiklerini ancak bazı tesislerde üretimi durdurmak gibi acil adımlar attıklarını belirtti. (Olumsuz)

BP (BP), BP hisseleri, şirketin Yönetim Kurulu Başkanı Helge Lund’un 2026’da görevinden ayrılacağını açıklamasının ardından düştü. Yerine geçecek ismin belirlenmesi için kıdemli bağımsız yönetici Dame Amanda Blanc liderliğinde bir süreç başlatıldı. Yeni başkan, geçişin sorunsuz olması için önceden yönetim kuruluna katılacak. Lund, şirketin stratejiye odaklanması, performansı ve hissedar değerini artırma hedefleri doğrultusunda bu geçişin zamanlamasının doğru olduğunu söyledi. Lund, 2020’de BP’nin petrol ve gazdan daha geniş enerji girişimlerine yönelmesini desteklemişti. (Olumsuz)"

Trump’ın Grönland Hayali ve Avrupa’nın Sert Tepkisi

Trump’ın Grönland’ı satın alma girişimine karşı Avrupa’dan sert tepkiler yükseldi. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, “Grönland konusunda müzakere etmiyoruz” açıklamasıyla ABD’nin talebine kapalı olduklarını belirtti. Almanya Başbakanı Olaf Scholz ise “Sınırların dokunulmazlığı ilkesi her ülke için geçerlidir” diyerek Trump’ın girişimine karşı çıktı.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian, “Avrupa Birliği’nin sınırları pazarlık konusu olamaz” ifadesini kullanırken, Danimarka’nın talebi halinde askeri birlik gönderebileceklerini de ekledi. İngiltere Dışişleri Bakanı David Lamy ise “Grönland’ın Amerika tarafından işgali asla olmayacak” diyerek duruma net bir şekilde karşı çıktı.

Danimarka ve İskandinav Ülkelerinden Ortak Tavır

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Trump’ın Grönland talebine karşı İskandinav ülkeleriyle birlikte hareket etme kararı aldı. Frederiksen, İsveç, Finlandiya ve Norveç liderleriyle bir araya gelerek Grönland’ın Danimarka’ya bağlı kalması gerektiğini vurguladı. Frederiksen, “Kuzey ülkeleri olarak her zaman birlikte durduk ve savunma önceliğimiz devam edecek” dedi.

Grönland Halkı Ne Düşünüyor?

Grönland halkı ise Trump’ın talebine sıcak bakmıyor. Yapılan anketlere göre, Ada sakinlerinin yalnızca %6’sı Amerika Birleşik Devletleri’ne katılmaktan yana. Grönlandlılar, Danimarka’ya bağlı özerk yapılarını korumak istiyor.

Rusya ve Çin Faktörü

Trump, Grönland’ın stratejik önemini vurgularken, Rusya ve Çin’in bölgedeki etkisini de gerekçe gösterdi. “Grönland’a ihtiyacımız var” diyen Trump, gerekirse askeri seçenekleri de kullanabileceklerini belirtti. Ancak bu açıklamalar, Avrupa’da güvenlik endişelerini artırdı.

İran’dan Sürpriz Öneri

Tartışmalara İran Dışişleri Bakanı Abbas Araki de dahil oldu. Araki, Trump’a yönelik yaptığı açıklamada, “Filistinliler yerine İsraillileri sürgün etsin, onları Grönland’a götürsün. Böylece hem İsrail hem de Grönland sorununu çözerler” diyerek ilginç bir öneride bulundu.

Gerilim Devam Ediyor

Trump’ın Grönland talebi, uluslararası ilişkilerde yeni bir gerilim alanı yarattı. Avrupa ülkeleri, Danimarka’nın yanında yer alarak Trump’ın girişimine karşı çıkarken, Grönland halkı da bu talebe sıcak bakmıyor. Sürecin nasıl ilerleyeceği ise belirsizliğini koruyor.

Sırbistan’ın başkenti Belgrad’ın ev sahipliği yaptığı Avrupa Gençler Yüzme Şampiyonası’nda 1500 metre serbest finalinde suya giren Fenerbahçeli milli yüzücü Kuzey Tunçelli, 14:58.89’luk derecesiyle Avrupa gençler şampiyona rekoru kırarak altın madalyanın sahibi oldu. Milli sporcunun ardından Romanya’dan Vlad-Stefan Stancu ikinci (15:00.51), bir diğer Türk sporcu Emir Batur Albayrak da (15:00.57) üçüncü sırada yer aldı.

Öte yandan organizasyonda mücadele eden bir diğer yüzücü Aykut Mert İravul ise 200 metre kelebek finalindeki 2:01.75’lik derecesiyle 7. oldu.

MİLLİ YÜZÜCÜLERE TEBRİK MESAJI