İsrail’den F-35 Çıkışı: “Türkiye’ye Verilmesini İstemiyoruz”

İsrail, Türkiye’nin bölgede artan askerî ve diplomatik etkisini “stratejik tehdit” olarak değerlendiriyor. İsrail Diaspora Bakanı Ami Şikli, Türkiye’nin adını doğrudan anmadan, F-35 savaş uçaklarının Ankara’ya verilmesine karşı olduklarını açıkladı.
İsrail’in Washington Büyükelçisi Yaiha Hale Later ise daha açık konuşarak, Türkiye’yi stratejik rakip gördüklerini ve F-35 satışını durdurmak için ABD Kongresi’nde aktif baskı yürüttüklerini ifade etti.

İsrail’in dikkat çeken bir diğer tutumu ise Suudi Arabistan’a yapılacak F-35 satışına ses çıkarmaması. Tel Aviv yönetimi, “bölgesel üstünlüğü bozmayacağı” gerekçesiyle Riyad’a satışa itiraz etmiyor.

Erdoğan–Trump Görüşmesinin Ardından F-35 ve CAATSA Trafiği Hızlandı

Bu gelişmeler, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 25 Eylül’de ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşme sonrası yeniden gündeme gelen F-35 ve CAATSA yaptırımları ile ilişkili.
Görüşme sonrası konuşan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Trump’ın Türkiye’ye duyduğu güven ve saygı nedeniyle yaptırımların kaldırılması için talimat verdiğini söyledi.

Ancak süreç Kongre onayına bağlı. Fidan, CAATSA’nın kaldırılabilmesi için yasa metninde Türkiye lehine düzenlemeler yapılması gerektiğini belirtti. Uzmanlar, Trump’ın Biden’dan farklı olarak “sorunu çözme iradesi” gösterdiğine dikkat çekiyor.

Türkiye’nin Gazze ve Suriye’deki Askerî Varlığı İsrail’i Sıkıştırıyor

İsrail’in sert çıkışlarının temelinde Türkiye’nin Gazze, Suriye ve Kıbrıs’taki askerî ve diplomatik ağırlığının artması yatıyor.

• Türkiye’nin Gazze’deki askerî ve insani varlığı, bölgede denge ve istikrar sağlayan bir güç olarak değerlendiriliyor.
• İsrail tarafı ise Türk varlığının, Gazze’ye yönelik operasyonlarını sınırladığını, Türkiye sahadayken “rahat hareket edemediklerini” belirtiyor.
• Arap ülkelerinin büyük kısmının Gazze konusunda pasif kalması, Türkiye’yi bölgenin tek aktif güvenlik aktörü konumuna getiriyor.

İsrail’in askeri strateji çevrelerinde Türkiye’nin “bölgesel güç dengelerini bozduğu” ve bu nedenle Türkiye’yi diplomatik olarak sıkıştırma çabalarının artması gerektiği yönünde görüşler yaygınlaşıyor.

Trump Döneminin Otomatik Yaptırımları: CAATSA Süreci Nasıl İşliyor?

Türkiye’ye uygulanan CAATSA yaptırımları, Trump döneminde “otomatik mekanizma” olarak devreye alınmıştı. Asıl yaptırım mimarisini ise ABD Kongresi hazırladı. Bu nedenle Trump ya da Beyaz Saray, yaptırımları kaldırmak istese bile nihai karar Kongre’ye ait. nDışişleri Bakanı Fidan, Washington’da Türkiye lehine yeni düzenlemeler için çalışmaların sürdüğünü açıkladı. Uzmanlara göre ABD–Türkiye ilişkileri hâlen “krizli ama canlı” bir seyir izliyor. Trump’ın Türkiye’yi “kaybetmek istemediği”, bu nedenle sürecin diplomatik zeminde ilerlediği belirtiliyor.

Bölgesel Dengeler Yeniden Kuruluyor

Özetle:

• İsrail–Türkiye ilişkilerinde gerilim derinleşiyor.
• Tel Aviv yönetimi, Türkiye’nin bölgedeki askerî etkisini” azaltmak için ABD’de lobi faaliyetlerini artırıyor.
• F-35 ve CAATSA yaptırımları, Türkiye–ABD ilişkilerinde kritik başlıklar olarak çözülme aşamasına girmiş durumda.
• Türkiye ise Gazze, Suriye ve Doğu Akdeniz’deki varlığını güçlendirerek bölgesel aktörlüğünü pekiştiriyor. 
• Kaynak: Haber Global 

2024 yılının ilk iki aylık döneminde Ege İhracatçı Birlikleri’nin ihracatı yüzde 4,1 artışla 2 milyar 935 milyon dolardan 3 milyar 56 milyon dolara çıkarken, son 1 yıllık ihracatları ise 18 milyar 371 milyon dolar oldu.

Sanayi sektörleri arasında, Ege İhracatçı Birlikleri’nin şubat ihracatında sanayi sektörleri 837 milyon dolarlık ihracatla 2023 yılı şubat ayındaki 835 milyon dolarlık performansını geçti. EİB‘de tarım sektörlerinin ihracatı yüzde 10 artarken, maden sektörü yüzde 20’lik bir artış gösterdi.

Ege İhracatçı Birlikleri bünyesindeki 12 ihracatçı birliğinden 9’u, 2023 yılı şubat ayına göre ihracatlarını artırmayı başarırken, 3 birlik performanslarını geçemedi.

Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği, şubat ayında ihracatını yüzde 3 artırarak 212,9 milyon dolardan 218,6 milyon dolara taşıdı. Bu birlik, yıllık ihracatını 2 milyar 496 milyon dolar olarak kaydetti.

Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği, şubat ayında yüzde 47’lik artışla 64,8 milyon dolardan 95,4 milyon dolara yükselerek bir kez daha artış rekortmeni oldu. Yıllık ihracatları ise yüzde 18 artışla 859 milyon dolardan 1 milyar 15 milyon dolara yükseldi.

Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, şubat ayında yüzde 20’lik artışla 113,6 milyon dolardan 136 milyon dolara ihracat gerçekleştirdi. Bu birliğin 2024 yılı ocak-şubat dönemindeki ihracatı ise yüzde 26 artışla 225 milyon dolardan 283,7 milyon dolara çıktı.

Ege Bölgesi’nin ihracatındaki diğer sektörler arasında konfeksiyon, tekstil, deri, maden, elektrik-elektronik, iklimlendirme, makine ve savunma sanayi yer aldı.

Ege İhracatçı Birlikleri’nin toplam ihracatı 2 milyar 610 milyon dolara yükseldi. İzmir, Ege Bölge ihracatının yüzde 56’sını tek başına gerçekleştirirken, Manisa, Denizli, Aydın, Kütahya, Uşak, Afyonkarahisar, Balıkesir, Muğla ve diğer iller sırasıyla ihracat performanslarını sergiledi. İhracatta kimya, demir ve demir dışı metaller, hazır giyim ve konfeksiyon sektörleri ön plana çıktı.

Bu veriler ışığında, Ege Bölgesi’nin 2024 yılında ihracat performansının olumlu bir seyirde olduğu görülmektedir.

HABER MERKEZİ

“Lösemi’li Çocuklar Ruhsat Bekliyor “