İsrail, AB ile Gerginliğe Rağmen Toplantıda
Brüksel, 4 Haziran (Hibya) – Birçok İsrailli ve Avrupa Birliği yetkilisine göre, İsrail, Gazze’deki olaylarla ilgili AB’nin sert tutumuna karşın, bu ay Brüksel’de düzenlenecek olan güney komşularıyla yapılacak toplantıya katılmayı planlıyor.
Euronews'un özel haberine göre, AB'nin 27 dışişleri bakanı, 23 Haziran'da İsrailli meslektaşlarıyla bir araya gelerek, AB ile İsrail'in yanı sıra Cezayir, Filistin, Mısır, Ürdün, Lübnan, Libya, Fas, Suriye ve Tunus dahil olmak üzere diğer dokuz güney ortağıyla işbirliğini derinleştirmeyi amaçlayan AB-Güney Komşuluk Bakanlar Toplantısı'na katılacaklar.
Ancak toplantı, AB ile İsrail arasındaki ilişkilerin, ülkenin Gazze'ye gıda girişini engellemesinin ardından ve Filistinli sağlık görevlileri ile tanıkların, İsrail askerlerinin son zamanlarda insani yardım noktalarına giden Filistinlilere ateş açtığını iddia etmesinin ardından benzeri görülmemiş bir şekilde soğuduğu bir zamanda gerçekleşiyor. İsrail ordusu, belirlenen rotayı terk eden, güçlerine yaklaşan ve uyarı atışlarını görmezden gelen "birkaç şüpheliye" ateş ettiğini söyledi.
Toplantı ayrıca, AB'nin dış politika şefi Kaja Kallas'ın Mayıs ayı sonlarında, bloğun, İsrail'in her iki taraf arasındaki ticaret ve diplomatik ilişkileri tanımlayan AB-İsrail Ortaklık Anlaşması'nın 2. Maddesi kapsamındaki insan hakları yükümlülüklerini ihlal edip etmediğini inceleyeceğini açıklamasının ardından gerçekleşiyor.
AB'nin dış eylem servisi (EEAS) tarafından yürütülecek olan inceleme için bir zaman çizelgesi belirlenmedi. İsrail Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Oren Marmorstein, Kallas'ın açıklamasında alınan yönü "tamamen" reddederek, bunun "İsrail'in karşı karşıya olduğu karmaşık gerçekliğin tamamen yanlış anlaşılmasını" yansıttığını söyledi.
Bu hamleyi gündeme getiren ve İsrail'in sıkı bir müttefiki olarak kabul edilen Hollanda, Pazartesi günü on bir haftadan uzun bir süre sonra ilk kez sınırlı miktarda kritik malzemenin girdiği Gazze'ye İsrail'in uyguladığı "insani ablukanın" "uluslararası insani hukuku" ve dolayısıyla 2. Maddeyi ihlal ettiğini söyledi.
Bir AB yetkilisi, İsrail'in de dahil olduğu 23 Haziran toplantısının Gazze'deki devam eden savaşı tartışmak için bir forum olmayacağını, ancak AB'nin Güney Komşuluk ortaklığı kapsamında düzenlenen rutin bir toplantı olacağını ve bu ortaklığın yönetişim, iklim değişikliği, ekonomik kalkınma, enerji ve göç gibi çok çeşitli konularda 10 güney komşusuyla mevcut iş birliğini güçlendirmeyi amaçladığını söyledi. Ayrıca AB, İsrail'in en büyük ticaret ortağı ve ticaret ilişkisi her yıl 45 milyar avrodan fazla değere sahip.
AB'nin Güney Komşuluk ortaklığı, resmi bir Komisyon belgesine göre Akdeniz'i "barış, istikrar ve refahı garanti eden bir diyalog, değişim ve iş birliği alanı" haline getirmeyi taahhüt eden 1995 Barselona Deklarasyonu'ndan kaynaklanmaktadır. 2020'de AB ile bölge arasındaki ticaret 149,4 milyar avroyu temsil ediyordu ve bloğun ithalatı 58,0 milyar avro değerindeydi.
2021'de AB 27, COVID-19 salgınının ardından Güney Komşula ile ortaklıklarını güçlendirmeyi ve her yıl muhataplarıyla bir araya gelmeyi kabul etti. 2021 Avrupa Konseyi zirvesi sonuçlarına göre, işbirlikleri "iyi yönetişim, insan hakları ve temel özgürlüklerin teşviki ve korunması, demokratik kurumlar ve hukukun üstünlüğü" temeline dayanmakta
AB-Güney Komşuluk Ortaklığı'nın son bakanlar toplantılarından biri 2022'de Barselona'da gerçekleşti ve katılımcılar bölgesel iş birliğini ve Ukrayna'daki savaşı tartıştılar.
(Hibya)
