Norveç Petrol Fonu, 11 İsrail şirketindeki hisselerini sattı
Oslo, 12 Ağustos (Hibya) – Norveç’in egemen varlık fonu Oljefondet, 11 İsrail şirketindeki tüm hisselerini sattığını duyurdu. Bu hamle, fonun İsrail ordusu ve Gazze’deki çatışmayla bağlantılı şirketlere yaptığı yatırımlarla ilgili son medya ifşalarının ardından kamuoyunda ve siyasette oluşan fırtınaya doğrudan bir yanıt niteliğinde.
Tartışma, geçen hafta Aftenposten gazetesi ve Frifagbevegelse haber portalından gelen haberlerin, fonun İsrail ordusu için savaş uçakları bakımını yapan Bet Shemesh Engines Ltd. şirketindeki hisselerini vurgulamasıyla başladı. Bu ifşalar yaygın bir öfkeye yol açtı ve Başbakan "rahatsızlığını" dile getirirken, Sol, Kırmızı ve Yeşil Partiler de dahil olmak üzere birçok siyasi parti, İsrail'den tamamen çekilme ve daha sıkı etik denetim talep etti.
Maliye Bakanı Jens Stoltenberg, düzenlediği basın toplantısında fonun hızlı hareket etmesini onayladığını ifade etti. "Bu önemli bir karar," dedi. "Bankanın tavsiyeye uyup hızlı bir şekilde harekete geçmesinden memnunum." Fonun İsrail yatırımlarının 20 Ağustos'a kadar kapsamlı bir incelemeden geçmesini talep eden Stoltenberg, fonun etik kurallarının bir devletin uluslararası hukuku ihlal etmesine katkıda bulunan yatırımları açıkça yasakladığını vurguladı. "Bu nedenle," diye belirtti Stoltenberg, "Petrol Fonu, İsrail'in Gazze'deki savaşına katkıda bulunan şirketlerde hisse sahibi olmamalıdır."
Tartışmalara rağmen Stoltenberg'den güven oyu alan Oljefondet CEO'su Nicolai Tangen, kararı "çok özel bir çatışma durumuna" bir yanıt olarak nitelendirdi. Tangen, fonun Gazze'deki "ciddi insani kriz" ve Batı Şeria'daki kötüleşen koşullar nedeniyle "gerekli özeni gösterdiğini" belirtti.
Fonun yatırımlarını çektiği 11 şirket, Maliye Bakanlığı'nın yatırım için "onaylı" listesinde yer almıyordu, ancak fonun kendisi tarafından aktif olarak seçilmişti. Tartışmayı gidermek için atılan bir diğer adım ise Oljefondet'in, bu yatırım kararlarını veren İsrailli dış varlık yöneticileriyle olan anlaşmalarını feshettiğini duyurması oldu. Fon, bundan sonra yalnızca Maliye Bakanlığı'nın önceden onayladığı listede yer alan İsrailli şirketlere yatırım yapacak.
Bu karar, önemli bir politika değişikliğini temsil ediyor ve kamuoyu tepkisinin başlamasından bu yana fonun attığı ilk somut adım oldu. Fon hâlâ 50 İsrailli şirkette yatırım bulundururken, Stoltenberg bu elden çıkarmayı "ilk önemli adım" olarak nitelendirerek ileride atılacak başka adımlara işaret etti. Bu hamle, siyasi fırtınayı yatıştırma ve Norveç'in devasa egemen varlık fonuna yön veren etik ilkeleri güçlendirme girişimi olarak görülüyor.
(Hibya)
