Avrupa Birliği, sürdürülebilir ekonomi hedefiyle dijital ürün pasaportu uygulamasını hayata geçirmeye hazırlanıyor. Yeni sistem, ürünlerin dayanıklılığını ve izlenebilirliğini artıracak.
Avrupa Birliği’nden sürdürülebilir ürünler için dijital hamle
Avrupa Birliği (AB), çevreci üretim ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda dijitalleşmeden yararlanmaya devam ediyor. Bu kapsamda geliştirilen dijital ürün pasaportu, tüketicilere ürünlerle ilgili detaylı bilgi sunmayı amaçlıyor. Pasaport sayesinde ürünlerin dayanıklılığı, tamir edilebilirliği ve geri dönüştürülebilirliği şeffaf hale gelecek.
Dijital ürün pasaportu nedir?
Dijital ürün pasaportu, bir ürünle ilgili teknik bilgileri içeren ve QR kod gibi araçlarla erişilebilen bir veri setidir. Bu sistem sayesinde tüketiciler, bir ürünün nasıl üretildiğini, hangi malzemeleri içerdiğini ve nasıl tamir edilebileceğini kolayca öğrenebilecek.
Bu uygulama, sadece Avrupa’da üretilen ürünleri değil, aynı zamanda Avrupa’ya ithal edilen ürünleri de kapsayacak.
Hangi ürünler kapsama giriyor?
Dijital ürün pasaportu, birçok sektördeki ürünü kapsıyor. Bunlar arasında elektronik eşyalar, inşaat malzemeleri, kişisel koruyucu ekipmanlar ve makineler yer alıyor. Ancak gıda, yem, tıbbi ürünler ve bitkiler gibi ürünler bu kapsamın dışında tutulacak.
Temel özellikleri neler olacak?
Erişim ve şeffaflık ön planda
Pasaport sisteminin en önemli özelliği, bilgilerin kamuya açık ve serbest erişilebilir olması. Ürünün üzerindeki QR kod ya da veri taşıyıcı sayesinde tüketici, ürünün tüm teknik detaylarına ulaşabilecek.
Ürün takibi kolaylaşacak
Her ürün, benzersiz bir tanımlayıcıya sahip olacak. Bu sayede ürün, üretimden satışa ve geri dönüşüme kadar tüm yaşam döngüsü boyunca takip edilebilecek. Ayrıca tüm veriler Avrupa Komisyonu’nun kuracağı bir dijital kayıt sisteminde saklanacak.
Ekonomik operatörler sorumlu
Pasaportun oluşturulmasından, içeriğinden ve güncelliğinden ürünün üreticisi ya da ithalatçısı sorumlu olacak. Bilgilerin eksiksiz ve doğru şekilde sisteme girilmesi zorunlu hale gelecek.
Dijital pasaportun sağlayacağı faydalar
Yeni sistemle birlikte AB içinde daha şeffaf, güvenli ve sürdürülebilir bir üretim modeli teşvik edilecek. Pasaport sayesinde:
-
Ürünlerin geri çağırma ve raporlama süreçleri kolaylaşacak,
-
Tüketiciler ürünlerini daha kolay tamir edebilecek,
-
Üreticilerle tüketiciler arasındaki iletişim güçlenecek,
-
Ürün bilgilerine erişim hızlanacak.
Yeni düzenleme ne zaman yürürlüğe girecek?
Dijital ürün pasaportu, 2022 yılında duyurulan Sürdürülebilir Ürünler için Ecodesign Yönetmeliği (ESPR) kapsamında gündeme geldi. Şu anda Avrupa Parlamentosu ve Konsey arasında müzakere aşamasında. Yasal süreç tamamlandığında uygulamanın hayata geçmesi bekleniyor.
