İran’ın Fettah (Fattah) füzesi, Tahran yönetiminin son yıllarda geliştirdiği en sofistike askeri sistemlerin başında geliyor. “Fetheden” anlamına gelen bu füze, İran’ın hipersonik balistik füze teknolojisine sahip ilk yerli üretim silahı olarak 2023 yılında dönemin Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney tarafından kamuoyuna tanıtılmıştı Günümüzde ABD-İsrail eksenli çatışmaların kilit silah sistemlerinden biri haline gelen Fettah, sahip olduğu teknik özelliklerle mevcut hava savunma sistemleri için ciddi bir tehdit oluşturuyor.
Teknik Özellikler: Mach 15 Hız ve Manevra Kabiliyeti
Fettah füzesi, iki ana versiyon halinde geliştirildi: Fettah-1 ve Fettah-2. Her iki versiyon da hipersonik sınıfta değerlendiriliyor, yani ses hızının en az beş katı hıza ulaşabiliyorlar. İran kaynaklarına göre Fettah-1, Mach 13 ila Mach 15 arasında bir hıza sahip ve yaklaşık 1.400 kilometre menzile ulaşabiliyor . Füze, katı yakıtla çalışan iki kademeli bir itki sistemine sahip ve hareketli nozul teknolojisiyle uçuş sırasında yön değiştirebiliyor .
Fettah-2 ise önemli bir teknolojik sıçramayı temsil ediyor. Birinci nesilden farklı olarak, Fettah-2 geleneksel balistik füze yeniden giriş başlığı yerine hipersonik süzülme aracı (Hypersonic Glide Vehicle – HGV) kullanıyor . Bu teknoloji, füzenin atmosferde daha alçak irtifalarda süzülürken hem yatay hem de dikey eksende manevra yapmasına olanak tanıyor. Bu sayede Fettah-2, tahmin edilemeyen rotalardan hedefine yaklaşabiliyor. Menzili yaklaşık 1.500 kilometre olarak açıklanan füzenin hızı da Mach 15 seviyesinde (yaklaşık 18.500 km/saat) . Her iki versiyon da yaklaşık 200 kilogramlık bir savaş başlığı taşıyabiliyor . Fettah-1’in savaş başlığının 350-450 kg aralığında olduğuna dair farklı kaynaklar da bulunmakla birlikte, resmi bir teyit bulunmuyor .
Savunma Sistemleri Karşısındaki Etkinliği
Fettah füzesinin en dikkat çekici özelliği, mevcut hava savunma sistemleri tarafından durdurulmasının neredeyse imkansız olarak değerlendirilmesidir. İsrail’in önde gelen füze savunma sistemi üreticisi Rafael’in Başkan Yardımcısı Yuval Baseski, Ağustos 2025’te yaptığı açıklamada bu zorluğu net bir şekilde ifade etti. Baseski, “Hipersonik füzeler hava savunmasında yeni bir çağ açıyor. Mevcut tüm hava savunma sistemleri, hedeften daha hızlı uçma prensibine dayanıyor. Ancak bu prensip hipersonik füzeler için geçerli değil. Mach 10 hızla hareket eden bir hedefi durdurmak için Mach 30 hızında bir savunma sistemine ihtiyaç duyulur ki bu, atmosferde sürtünme nedeniyle mümkün değildir” dedi .
Baseski, durumu bir basketbol benzetmesiyle açıklayarak, “Bir hipersonik füzenin tek bir önleyici füze ile durdurulmaya çalışılması, LeBron James’i tek bir oyuncuyla savunmaya benzer. Onu kovalamaya devam edebilirsiniz ama sayı atmasını engelleyemezsiniz” ifadelerini kullandı .
ABD Donanması’nın Aegis savaş sistemleri ve SM-6 önleyici füzeleri de Fettah karşısında benzer zorluklar yaşıyor. SM-6 füzeleri Mach 4 hızında seyrederken, Fettah-2’nin Mach 15 hızı, fizik kuralları gereği neredeyse durdurulamaz bir hedef oluşturuyor. Ayrıca füzenin alçak irtifada uçması, dünya yüzeyinin eğriliği nedeniyle savaş gemilerinin radar menziline girene kadar tespit edilmesini zorlaştırıyor .
Kullanım Geçmişi: İsrail ve ABD Üslerine Yönelik Saldırılar
Fettah füzesi ilk kez 1 Ekim 2024’te İran’ın İsrail’e yönelik saldırısında kullanıldı . Ancak füzenin yoğun olarak devreye girmesi, 2026 yılının başlarında ABD-İsrail eksenli saldırıların başlamasının ardından gerçekleşti. Gerçek Vaat 4 Operasyonu kapsamında, İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) 2026 yılı boyunca çok sayıda dalga halinde saldırılar düzenledi. 11 Mart 2026’da gerçekleştirilen 41. dalgada, Tel Aviv’de “Siyonist zalimlerin toplanma alanı” ile Ahmed El-Cebir Hava Üssü’ndeki ABD güçlerinin konuşlandığı noktalar Fettah füzeleriyle vuruldu .
15 Mart 2026’da duyurulan 55. dalga saldırılarda ise Fettah hipersonik füzeleri, İsrail’e ait Havacılık ve Uzay Sanayileri Organizasyonu (AIO), Ben Gurion Havalimanı ve Tel Aviv’deki hedeflerin yanı sıra Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki El-Dafra Hava Üssü, Bahreyn’deki El-Cuffeyr Deniz Üssü ve Şeyh İsa Hava Üssü’ndeki Amerikan askeri tesislerini hedef aldı . Fettah-2’nin ilk kullanımı ise 28 Şubat 2026’da gerçekleşti. Ertesi gün devam eden saldırılarda, İsrail’e ait müstahkem bir komuta merkezine düzenlenen hipersonik süzülme aracı saldırısında yedi üst düzey subayın hayatını kaybettiği ve çok sayıda yaralı olduğu bildirildi . Military Watch Magazine’in aktardığına göre, saldırı anına ait görüntüler, vuruşun yörünge ve hız profilinin Rus Oreshnik balistik füzesiyle benzerlik gösterdiğini ortaya koydu .
Stratejik Etkileri ve Gelecek Perspektifi
Fettah füzelerinin sahada etkin şekilde kullanılması, İsrail ve ABD’yi savunma stratejilerini yeniden gözden geçirmeye zorladı. Yuval Baseski’nin önerdiği “bölge savunması” modeli, birden fazla önleyici füzenin belirli alanları kapsayarak hipersonik tehditlere karşı kullanılmasını öngörüyor. Ancak bu yaklaşımın hayata geçirilmesinin yıllar alacağı ve on milyarlarca dolarlık bir maliyet gerektireceği belirtiliyor . İran’ın elindeki Fettah envanteri, ülkenin bölgesel caydırıcılık kapasitesini önemli ölçüde artırmış durumda. Uzmanlar, tek bir Fettah füzesinin durdurulmasının bile zor olduğunu, birden fazla füzenin İHA ve seyir füzeleriyle eş zamanlı kullanıldığı büyük ölçekli saldırı senaryolarında savunma sistemlerinin tamamen yetersiz kalacağını vurguluyor .
İsrail ve ABD’nin bu tehdide karşı geliştirdiği yanıt ise, İran fırlatma rampalarını füze fırlatılmadan önce imha etmeye yönelik “önleyici vuruş” stratejisi olarak şekilleniyor. Bu durum, bölgedeki gerilimi daha da tırmanmaya devam ediyor.
