ABD ve İsrail’in İran’a saldırısının ardından dünya petrol ihracatının 5’te birinin sağlandığı Hürmüz Boğaz’ının deniz trafiğine İran tarafından tek taraflı olarak kapatılmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa ve NATO üyelerinden “Hürmüz Koalisyonu” adı altında yardım istedi. Trump, boğazdan geçiş yapacak olan gemilere eşlik edecek askeri gemilerin gönderilmesi talebinde bulunurken birçok ülke ve NATO üyelerinden bu talebe red cevabı geldi.
İran’da süren çatışmaların ardından ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğini güvence altına almak için önerdiği Hürmüz Koalisyonu girişimi, Avrupa ve Asya’daki müttefiklerden beklenen desteği bulamadı. ABD yönetimi, İsrail ile birlikte yürütülen savaş sonrası Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerin güvenliğini sağlamak amacıyla müttefik ülkelere Hürmüz Koalisyonu kapsamında askeri katkı çağrısı yaptı. Ancak Avrupa başkentlerinden gelen açıklamalar, koalisyona katılım konusunda isteksiz bir tablo ortaya koydu. Diğer yandan Trump’un bu çağrısı gerek AB, gerekse NATO ülkeleri’nin “Trump AB ve NATO’yu savaşa çekmeye çalışıyor” tezini güçlendirdi.
Almanya: Hürmüz Koalisyonu NATO kapsamında değil
Alman hükümeti sözcüsü yaptığı açıklamada, İran’daki çatışmaların NATO’nun görev alanı dışında olduğunu belirterek Almanya’nın Hürmüz Koalisyonu çerçevesinde askeri bir operasyona katılmayacağını söyledi. Sözcü, “Bu savaş devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı’nın askeri yöntemlerle açık tutulmasına yönelik girişimlere katılmayacağız” dedi. Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius da ABD’nin çağrısına eleştirel yaklaşarak, “ABD Donanması’nın yapamadığını birkaç Avrupalı fırkateynin yapmasını beklemek gerçekçi değil. Bu bizim başlattığımız bir savaş değil” ifadelerini kullandı.
İngiltere ve Fransa temkinli
İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise ülkesinin bölgesel bir çatışmaya sürüklenmek istemediğini belirtti. Starmer, ABD ile ilişkilerin güçlü olduğunu vurgularken, Hürmüz Koalisyonu konusunda dikkatli hareket edilmesi gerektiğini söyledi. Fransa’nın da ABD’nin önerisine olumlu yanıt vermediği ve askeri katılım konusunda çekincelerini dile getirdiği bildirildi.
Asya-Pasifik ülkeleri de Hürmüz Koalisyonu’na katılmıyor
ABD’nin Hürmüz Koalisyonu çağrısı yalnızca Avrupa’da değil, Asya-Pasifik bölgesinde de sınırlı destek buldu. Japonya, Güney Kore ve Avustralya’nın Hürmüz Boğazı’na savaş gemisi göndermeye sıcak bakmadığı ifade edildi. Japonya hükümeti, petrol ithalatının büyük bölümünün Orta Doğu’dan geldiğini hatırlatarak uzun süreli bir çatışmaya dahil olmak istemediğini belirtti. Yunanistan hükümet sözcüsü Pavlos Marinakis de Atina yönetiminin Hürmüz Koalisyonu kapsamındaki askeri operasyonlara katılmayacağını açıkladı.
