Wang Yi’den Güney Çin Denizi Açıklaması
Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Kuala Lumpur’da yaptığı konuşmada, Çin’in Güney Çin Denizi ile ilgili duruşunu bir kez daha vurguladı.
Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’da yaptığı açıklamada, Çin’in “Güney Çin Denizi Tahkim Davası” hakkındaki tutumunu yineledi.
Aynı zamanda Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Siyasi Bürosu üyesi olan Wang Yi, Kuala Lumpur’da düzenlenen ‘‘ASEAN +’’ dışişleri bakanları toplantısına katıldı.
Wang Yi, Filipinler tarafından sunulan davanın öncesinde ilgili iki tarafın yeterince fikir alışverişinde bulunması şartının hayata geçirilmediği ve bu nedenle tahkim davası için gerekli hukuki ön şartların bulunmadığını belirtti.
Çin Dışişleri Bakanı Wang, “Filipinler’in girişimi, Güney Çin Denizi Taraflar Eylem Deklarasyonu’nda yer alan, ilgili ülkelerin aralarındaki anlaşmazlıkları dostça müzakereler yoluyla barışçıl şekilde çözmesi kuralına aykırılık teşkil etmekte, Filipinler’in Çin’le arasındaki ikili anlaşmalardaki taahhütlerine ters düşmekte ve uluslararası hukuku ihlal etmektedir.” ifadelerini kullandı.
Davanın özünün Çin’in Nansha Adaları’nın toprak egemenliği ve deniz sınırlarının çizilmesiyle ilişkili olduğuna işaret eden Wang, ancak toprak meselesinin Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin kapsamında olmadığını hatırlatarak, Çin hükümetinin 2006 yılında yaptığı bir açıklamada, deniz alanlarının sınırlandırılmasını mecburi tahkimden açıkça dışladığını hatırlattı. Wang Yi, ayrıca BM Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesinden biri olan ABD’nin henüz sözleşmeye imza atmadığını, geri kalan 4 ülkenin dışlama açıklaması yaptığını sözlerine ekledi.
Wang Yi, tahkim mahkemesinin yetkilerini aşarak, sözleşmenin tanıdığı anlaşmazlıkları çözme mekanizmasını kötüye kullandığını, uluslararası deniz işlerinde hukukun üstünlüğünü baltaladığını vurguladı.
Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, adı geçen mahkemenin hükmünün olgusal ve hukuki kusurları bulunduğuna dikkat çekti.
Mahkeme, Nansha Adaları’ndan, 500 bin metrekarelik Taiping Adası’nı kayalık olarak tanımlayarak, bunun temelinde Nansha Adaları’ndaki herhangi bir kayalığın özel ekonomik alan ve kıta sahanlığı oluşturmadığı sonucuna varmıştı.
Wang Yi, bunun Güney Çin Denizi’ndeki gerçeklere, aynı zamanda adı geçen sözleşmeye uygun olmadığının altını çizdi. Çinli bakan, bu tür bir standardın küresel ölçekte uygulanması durumunda mevcut deniz düzeninin temelden sarsılacağını belirterek, ABD ve Japonya gibi ülkelerin de bu mantıkla kendi deniz yetki alanı iddialarından vazgeçmeye razı olup olmayacağını sorguladı.
Wang Yi, tahkim davasının başlatılmasının ve sonrasındaki provokasyonların arkasında bazı bölge dışı ülkelerin yer aldığını, bu ülkelerin amaçlarının Güney Çin Denizi’nde kaos yaratmak ve kendi çıkarlarına hizmet etmek olduğunu kaydetti.
Çin ve ASEAN ülkelerinin ortak çabaları sayesinde Güney Çin Denizi’ndeki genel durumun istikrarlı, seyrüsefer ve uçuş özgürlüğünün güvence altında olduğunu dile getiren Wang, Çin’in ASEAN ülkeleriyle Güney Çin Denizi Eylem Kuralları ile ilgili müzakereleri hızlandıracağını ifade etti. Wang Yi, kargaşa çıkarmaya yönelik kışkırıtıcı girişimlerin başarısız olacağını vurguladı.
(Hibya)
